Kısaca
- Yapay zekâ teknolojileriyle sahte reklamlar her zamankinden inandırıcı hâle geldi ve güvenilir markaları taklit ederek kullanıcıları dolandırıcılığa çekiyor.
- Siber güvenlik şirketi ESET, alışveriş harcamalarının arttığı dönemde tüketicileri bu reklamlara karşı uyardı.
- 2025 yılında dolandırıcılık nedeniyle para kaybettiğini bildiren kişilerin yaklaşık üçte biri, dolandırıcılığın sosyal medyada başladığını söyledi.
Yapay zekâ teknolojilerindeki gelişme, sahte reklamları her zamankinden daha inandırıcı hâle getiriyor. Siber güvenlikte küresel bir lider olan ESET, alışveriş harcamalarının arttığı bu dönemde tüketicileri sosyal medyada, uygulamalarda ve arama sonuçlarında karşılaşılan sahte reklamlara karşı uyarıyor.
Sahte reklamlar, güvenilir markaları taklit ederek kullanıcıları dolandırıcılık tuzağına düşürebiliyor. Bu tür reklamlar arama motoru sayfalarında, e-ticaret pazar yerlerinde, alışveriş sitelerinde, mobil uygulamalarda, oyunlarda, video sitelerinde ve mesajlaşma platformlarında karşımıza çıkabiliyor.
ESET’in verilerine göre, en büyük risk sosyal medya platformlarından geliyor. 2025 yılında dolandırıcılık nedeniyle para kaybettiğini bildiren kişilerin yaklaşık üçte biri, dolandırıcılığın sosyal medyada başladığını belirtti.
Sahte reklamlar nasıl çalışıyor?
Bu reklamlar kendini meşru bir şirket gibi gösterip gerçek siteyi taklit eden oltalama sitelerine yönlendiriyor. Aciliyet duygusu yaratmak için sınırlı süreli özel fırsatlar sunuyor, hiçbir riski olmayan yüksek getirili kripto para ve yatırım fırsatları vaat ediyor, bankalar gibi meşru kurumların müşteri destek hizmetlerini taklit ediyor ve büyük para ya da ödül çekilişleri duyuruyor.
Sahte güvenlik uyarılarıyla bilgisayara virüs bulaştığı izlenimi veren reklamlar korkuyu kullanıyor. Sansasyonel başlıklı tık tuzakları ise merakı tetikliyor. Bu tür kötü amaçlı reklamlara tıklamak, tarayıcı ya da yazılım açıklarından yararlanabilir veya kullanıcıyı bir uygulama indirmeye yönlendirerek kötü amaçlı yazılım yüklenmesine yol açabilir.
Bir diğer tür dolandırıcılık reklamı doğrudan paranızı hedefliyor. Hayali bir yatırım planına para yatırmanız, var olmayan bir ürünün bedelini ödemeniz ya da sahte bir ücret göndermeniz istenebiliyor. Reklamlardaki telefon numaralarının aranmaması öneriliyor; bu numaralar, kişisel ve finansal bilgileri ele geçirmek üzere eğitilmiş dolandırıcı çağrı merkezlerine bağlanabiliyor.
Uyarı işaretleri nelerdir?
Hızlı hareket etmeyi teşvik eden aciliyet ifadeleri, gerçek olamayacak kadar iyi teklifler ve sınırlı süreli kampanyalar dikkat edilmesi gereken işaretler arasında. Dolandırıcılar, kimlik dolandırıcılığında kullanmak üzere e-posta ve ev adresi, telefon numarası ya da tam ad gibi bilgiler de talep edebiliyor.
Reklamlardaki telefon numaraları da bir uyarı işareti. Meşru şirketlerin çoğu destek taleplerini öncelikle dijital kanallardan yürütüyor. Bilgisayar ya da cihazdaki bir sorunu gidermek için yazılım indirme baskısı, sansasyonel haberler ve ünlülerin satış ya da yatırım fırsatlarını desteklediği içerikler de şüpheli sayılmalı. Bu desteklerin bazıları deepfake teknolojisiyle üretilmiş olabiliyor.
Sahte reklama tıkladıysanız ne yapmalısınız?
Reklama tıklayıp numarayı aradıysanız, bir şey indirdiyseniz, kişisel ya da finansal bilgilerinizi verdiyseniz, kartınızla ödeme yaptıysanız veya havale gönderdiyseniz paniğe kapılmamanız öneriliyor. Öncelikle dolandırıcıdan gelen mesajlara yanıt vermemek ve hesaplarınızı şüpheli hareketlere karşı izlemek gerekiyor.
Gerekirse bankanız ya da kart sağlayıcınızla hemen iletişime geçilmeli. Banka inceleme sırasında kartı ya da hesabı dondurabilir. Parola verdiyseniz ilgili sitede ve aynı parolayı kullandığınız diğer tüm hesaplarda parolaları değiştirmek, iki faktörlü kimlik doğrulamayı (2FA) etkinleştirmek ve benzersiz parolalar için bir parola yöneticisi kullanmak öneriliyor.
Bir şey indirdiyseniz saygın bir sağlayıcının güvenlik yazılımıyla tarama yapılmalı; işletim sistemi ve uygulamaların güncel olduğundan emin olunmalı. Reklam, URL’ler, ekran görüntüleri, e-posta ve mesajlar, ödeme kayıtları ve dolandırıcıyla yapılan yazışmalar gibi kanıtlar saklanmalı; bu kanıtlar geri ödeme talebinde yardımcı olabilir. Reklam, platformun bildirme seçeneğiyle bildirilmeli ve dolandırıcılık ilgili birimlere iletilmeli.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
