Aslan, COP31’de yerel yönetimlere finansman çağrısı yaptı

İBB Başkanvekili Nuri Aslan, COP31 Küresel Finans Zirvesi’ne katılarak iki ayrı etkinlikte konuştu. Aslan, yerel yönetimlerin iklim politikalarında teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini savundu.

Aslan, Sürdürülebilir Ulaşım: İşbirlikleri ve Uygulamadaki Çözümler etkinliğinin açılış konuşmasını yaptı. Ardından Paris Anlaşması’nın yerel ölçekte hayata geçirilmesine ilişkin programa katıldı. Programda iklim hedeflerinin kentin geleceğine yön veren mekânsal kararlarla ilişkilendirildiğini belirtti.

Ulaşım ve dayanıklılık

Aslan, kent yönetimlerinin temel sorumluluğunu iklim krizinin etkilerini azaltmak, kentleri afetlere hazırlamak ve olağanüstü durumlarda yaşamın sürdürülebilmesini sağlamak olarak tanımladı. Bir kentin dayanıklılığının yalnızca binaların sağlamlığıyla değil, vatandaşların zor koşullarda da temel hizmetlere erişebilmesiyle ölçüldüğünü ifade etti. Ulaşım sistemlerinin kent yaşamının sürekliliği için vazgeçilmez olduğunu, aynı zamanda sera gazı emisyonlarının önemli kaynaklarından biri olduğunu söyledi. Bu nedenle İstanbul’da ulaşımın hem günlük ihtiyaçlar hem de iklim riskleri gözetilerek planlandığını dile getirdi.

Aslan’a göre hedef, birbirini tamamlayan bir ulaşım sistemi kurmak. Metro, otobüs ve vapurun birlikte çalıştığı bir ağa yatırım yapıldığını, yaya ve bisiklet ulaşımının da bu ağın parçası olarak görüldüğünü belirtti. İstanbul’un toplam raylı sistem ağının bugün 402,6 kilometreye ulaştığını söyledi. Son yedi buçuk yılda deniz ulaşımında 11 yeni hattın hizmete açıldığını, Şehir Hatları’yla her gün yaklaşık 200 bin yolcu taşındığını ifade etti. 600 kilometreyi aşan bisiklet yolu ağının büyütüldüğünü, ilçelerde 2.400 elektrik destekli paylaşımlı bisikletin kullanıma sunulduğunu aktardı.

Bu yaklaşımın örneklerinden biri olarak Avrupa Birliği finansmanıyla ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Ulaştırma Sektörel Operasyonel Programı kapsamında yürütülen İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı Aşama II – Uygulama Planı Projesi’ni gösterdi. Hanehalkı anketleri, yol sayımları ve katılım çalışmalarıyla İstanbulluların günlük ulaşım deneyimlerinin dinlendiğini söyledi. Kurumların, uzmanların ve sivil toplumun katkısıyla 11 pilot uygulama önerisi geliştirildiğini; bunların arasında düşük emisyon alanları, otobüs öncelikli şeritler, yaya öncelikli sokaklar, bisiklet ağının genişletilmesi, iskelelere erişimin iyileştirilmesi ve yeni deniz hatlarının bulunduğunu belirtti. Amacın toplu ulaşımı ve aktif hareketliliği güçlendirerek özel araç bağımlılığını ve ulaşım kaynaklı emisyonları azaltmak olduğunu ifade etti.

Afetlere hazırlık

Aslan, ulaşımın geleceğe hazırlanırken aşırı hava olaylarının ve afet risklerinin de hesaba katıldığını söyledi. Hedefin yalnızca kriz anında müdahale değil, ulaşım ağının krizlere önceden hazırlanması olduğunu vurguladı. Aynı projeler kapsamında hazırlanan Afetlere Dayanıklı Kentsel Hareketlilik Yol Haritası’nın bu çalışmaların somut çıktılarından biri olduğunu belirtti. Deprem, sel ve tsunami senaryolarının ulaşım ağı üzerindeki olası etkilerinin analiz edildiğini, kritik altyapı unsurları ile öncelikli müdahale alanlarının belirlendiğini söyledi. Bu analizlerden hareketle afet öncesi hazırlığı, afet anında ulaşımın sürekliliğini ve sonrasında hizmetlerin hızla yeniden sağlanmasını kapsayan stratejilerin geliştirildiğini aktardı.

Aslan açılış konuşmasını, oturumun ortaklıkları güçlendirmeye ve iklim değişikliğiyle mücadelede uygulanabilir çözümlerin geliştirilmesine katkı sunmasını dileyerek tamamladı. Ardından Küresel Taahhütlerden Yerel Ölçekli Uygulamaya başlıklı oturuma geçti.

İklim politikaları ve yerel yönetimler

Moderatörün sorularını yanıtlayan Aslan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak 2050 yılına kadar iklim nötr ve iklim değişikliğine dirençli bir kent oluşturmayı hedeflediklerini söyledi. Bu doğrultuda 2021’de İklim Değişikliği Eylem Planı’nı, 2023’te Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı’nı, 2025’te ise Yeşil Şehir Eylem Planı’nı hayata geçirdiklerini belirtti. Hazırlıkları süren İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda su havzaları, afet riskleri, ulaşım ve yerleşim kararlarının birlikte ele alındığını ifade etti.

Küresel iklim taahhütleri karşısında şehirlerin karşılaştığı sorunlar sorulduğunda Aslan, yerel yönetimlerin en temel sorununun üstlendikleri sorumluluklarla sahip oldukları kaynaklar arasındaki uyumsuzluk olduğunu söyledi. İklim finansmanına erişimin önemli bir engel oluşturduğunu, belediyelerin güçlü projeleri ve stratejik hedefleri olsa da bu projeler için gerekli uzun vadeli ve uygun koşullu finansmana her zaman ulaşılamadığını belirtti. Yerel yönetimlerin yalnızca yatırımların uygulanma aşamasında değil, fizibilite ve proje geliştirme süreçlerinden itibaren teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini savundu.

Bir diğer sorunun, yetki ve sorumlulukların farklı kurumlar arasında parçalı olması olduğunu söyleyen Aslan, iklim değişikliğinin idari sınır tanımadığını ve kurumlar arasında güçlü koordinasyon gerektirdiğini belirtti. Taşkın örneğini verdi: Taşkın yalnızca dere yatağında yaşanmıyor, evleri, yolları, altyapıyı ve kent yaşamının tamamını etkiliyor. Bu nedenle riskin dere havzası, yapı stoku, ulaşım ağı ve kritik altyapı birlikte değerlendirilmeli. Kurumların aynı veriler üzerinden ortak kararlar alabildiği bir planlama anlayışına ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Kurumlar arası veri paylaşımını yalnızca teknik bir iş birliği meselesi değil, kentin güvenliği ve insan hayatının korunması meselesi olarak tanımladı. Ayrıca yeşil dönüşümün maliyetinin düşük gelirli hanelere ve çalışanlara yüklenmemesi, yeni eşitsizliklere yol açılmaması gerektiğini ekledi.

Mega kentlerin ihtiyaç ölçeğinin büyük olduğunu, büyük finans kaynaklarında ulusal hükümetlerin belirleyici olduğunu hatırlatan Aslan dört öneri sundu. Birincisi, yerel yönetimlerin iklim müzakerelerinde daha güçlü temsil edilmesi ve deneyimlerinin ulusal iklim hedeflerine yansıtılması. İkincisi, belediyelerin iklim projelerini hayata geçirebilmesi için doğrudan erişilebilir, uzun vadeli ve uygun koşullu iklim finansmanı sağlanması. Üçüncüsü, ulusal hükümetler, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ve finans kurumları arasında kalıcı iş birliği mekanizmaları oluşturulması. Dördüncüsü, iklim değişikliğine uyum, doğa temelli çözümler, afet risklerinin azaltılması ve kayıp ve zarar konularının müzakerelerde güçlü biçimde ele alınması.

Aslan konuşmasını, İstanbul’da çevreci vakıflarla ve dünyadaki tüm kurumlarla iş birliği yapmaya açık olduklarını belirterek bitirdi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı